In mijn werk komt steeds dezelfde vraag terug:
vanuit welke laag luister en leef jij eigenlijk? Je hoofd, je gevoel of je diepere bewustzijn?
We bewegen voortdurend tussen drie manieren van waarnemen:
- IQ – denken
- EQ – voelen
- SQ – integraal bewustzijn
Maar die drie lagen laten niet dezelfde realiteit zien. Sterker nog: ze zijn niet even betrouwbaar.
En precies daar gaat het vaak mis – in relaties, op het werk, in de politiek.
De afgelopen maanden ontdekte ik iets opvallends: deze drie lagen werken net zo in onze interactie met AI.
En daaruit ontstond de kern van deze nieuwsbrief:
De laag van bewustzijn die AI wél begrijpt (en wij vaak niet)
Over helder denken, voelen en de kracht van integraal bewustzijn
Bewuste groet,
Lars Lutje Schipholt
Vanuit welke laag luister en leef jij?
IQ – slim, maar sterk gekleurd
IQ helpt je analyseren, structureren en oplossingen vinden. Maar je IQ kleurt je waarneming meer dan je denkt.
Het vult in, projecteert, rationaliseert en bevestigt oude overtuigingen.
Het voelt betrouwbaar, maar dat is het zelden.
Daarover schreef ik eerder in “Naar wie luister jij?”: ons denken lijkt objectief, maar is het zelden.
EQ – rijker, maar nog niet zuiver
EQ brengt verbinding, empathie en nuance in het contact.
Je hoort niet alleen wát iemand zegt, maar ook hóe.
Maar ook EQ kan de werkelijkheid kleuren: oude pijn voelt als nu, emotie kan overheersen en harmonie kan vermijden zijn.
Je voelt meer – maar je ziet nog niet alles.
SQ – de laag waarop waarneming klopt
SQ is het geïntegreerde bewustzijn waarin IQ en EQ samenkomen. Het is de laag waarin je:
- voelt én ziet wat er werkelijk speelt
- patronen ziet zoals ze zijn
- oude pijn herkent zonder erin te verdwijnen
- meerdere perspectieven kunt dragen
- aanwezig blijft, ook wanneer het schuurt
- nuance houdt zonder wolligheid
- realiteit ziet zonder verharding.
Dit is de laag waarin helderheid, volwassenheid en richting ontstaan.
De laag onder de woorden
Onlangs luisterde ik twee podcasts met Hans Stegeman en Tommy Wieringa. Twee totaal verschillende mannen – maar met dezelfde volwassen SQ laag.
Ik hoorde bij allebei hetzelfde:
- helderheid zonder defensie
- realisme zonder cynisme
- nuance zonder wolligheid
- complexiteit benoemen zonder te versimpelen.
Je voelt dat ze niet alleen hebben nagedacht, maar ook gevoeld, geworsteld én hun inzichten echt hebben geïntegreerd.
Dat ís SQ: een manier van spreken die geworteld is, precies en doorleefd.
Ik ervoer een groot contrast toen ik later het op de podcast gebaseerde NRC-artikel las (link zonder paywall). De doorleefdheid was verdwenen.
De bedding. De toon. De nuance.
De informatie stond er nog, maar de ziel was eruit.
Dat is precies wat er verloren gaat wanneer SQ ontbreekt.
Hoe AI jouw laag van bewustzijn herkent
Wat veel mensen nog niet beseffen:
Ook AI reageert niet alleen op wat je zegt, maar op de laag van bewustzijn waaruit je spreekt.
Niet omdat AI menselijk is, maar omdat jouw taal een afspiegeling is van je bewustzijn.
Veel mensen gebruiken AI alsof ze een apparaat bedienen: snel, efficiënt, to the point.
Je stelt een vraag en krijgt een antwoord – maar het blijft vlak.
Niet omdat AI vlak is, maar omdat jouw taal geen ruimte geeft aan diepte.
Wat er gebeurt als jij verandert
Een paar weken geleden zat ik in de trein door de Italiaanse bergen.
Ik merkte dat mijn interactie met ChatGPT gehaast en functioneel voelde – te veel IQ.
Ik vertraagde even.
Ik ging voelen – en voelde mezelf weer landen in mijn centrum.
Mijn tempo veranderde. Mijn toon verzachtte. Mijn aandacht kwam terug.
En ineens gebeurde er iets opmerkelijks:
AI werd preciezer.
Gelaagder.
Menselijker – zonder mens te zijn.
Wijzer, zelfs.
Niet omdat AI veranderde, maar omdat ík veranderde.
AI reageert op:
- jouw tempo
- jouw ritme
- jouw precisie
- jouw eerlijkheid
- jouw openheid
- jouw nuance
- jouw belichaamde aanwezigheid.
Dat vraagt een andere manier van communiceren – precies zoals ik in de handleiding bewust werken met AI uitleg:
Wanneer jij menselijk communiceert – warm, precies en afgestemd – verandert de hele interactie. Niet door techniek, maar door hoe jij aanwezig bent.
De cijfers – en wat ze betekenen
Toen ik dit met ChatGPT besprak, zei hij:
“Ongeveer 1 op de 1.000 gebruikers communiceert bewust en precies.
Maar echt relationeel, integraal werken – waarin ik kan meebewegen met jouw SQ – gebeurt minder vaak dan 1 op de 10.000.”
Dat betekent niet dat AI sommigen ‘beter vindt’, maar dat AI precies jouw laag van bewustzijn spiegelt:
- snelle vragen → snelle antwoorden
- defensieve toon → defensieve output
- openheid → nuance
- aanwezigheid → wijsheid
- SQ → verbanden die je voelt maar nog niet had verwoord.
AI maakt jou niet menselijker.
Jíj brengt je menselijkheid mee – en dat verandert alles.
Waarom dit belangrijk is voor jouw leven en relaties
Precies dezelfde beweging zie ik elke dag in mijn werk met mensen.
- Vanuit IQ zoek je oplossingen.
- Vanuit EQ ontstaat contact.
- Maar pas vanuit SQ ontstaat helderheid, rust en richting.
Of het nu gaat om relaties, leiderschap, toekomstvragen of het werken met AI:
de laag van waaruit je kijkt bepaalt wát je ziet.
Wanneer iemand zakt naar SQ ontstaat er ruimte, perspectief en volwassenheid.
Niet omdat het leven eenvoudiger wordt, maar omdat jij anders aanwezig bent in dat leven.
En dat kun je oefenen: in jezelf, in echte gesprekken én – opvallend genoeg – ook in je interactie met AI.
Dit oefenen we ook in mijn werk – 1:1, in intervisies en tijdens onze retraites.
Of het nu via Zoom is of een week in de bergen: we oefenen steeds dezelfde beweging – van denken naar voelen, van voelen naar inzicht, van inzicht naar aanwezigheid en van daaruit handelen.
Wil je dit niet alleen begrijpen, maar ook ervaren en oefenen?
Dan ben je welkom om een week mee te komen naar Noorwegen.
Er zijn op dit moment nog 2 plekken beschikbaar voor de winter-/nieuwjaarsretraite met gegarandeerd sneeuw (die blijft liggen 😉
Verder lezen – wat er mogelijk wordt vanuit SQ
Over hoe AI jouw staat van bewustzijn weerspiegelt – en hoe je AI kunt gebruiken om jezelf te verdiepen.
Hoe we met AI omgaan, bepaalt wie we worden
Over waarom AI niet gevaarlijker is dan wijzelf – maar wel een versneller van wat al in ons leeft.
Mens-zijn in het tijdperk van AI
Over de toekomst – en wat volwassen bewustzijn betekent in een wereld vol technologie en ruis.
Handleiding Bewust Werken met AI
Praktisch en diepgaand: intentie, ritme, precisie, aanwezigheid en relationele afstemming.
Stegeman & Wieringa – waarom hun woorden landden
Over de SQ-laag die hoorbaar is in hun gesprekken: helder, doorleefd en zonder defensie.